Έτος Κ. Κρυστάλλη.

Γράφει η Κατερίνα Σχισμένου
Την Κυριακή 22 Απριλίου 2018, το μεσημέρι, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Άρτης κ. Καλλίνικος τέλεσε επιμνημόσυνη δέηση στο Δημοτικό Κοιμητήριο Άρτης, στον τάφο του ποιητή Κώστα Κρυστάλλη (1868-1894), με αφορμή την συμπλήρωση 150 χρόνων από την γέννησή του.
Στην συνέχεια, στην πλατεία Κρυστάλλη, στην Άρτα, πραγματοποιήθηκε ομιλία με τίτλο «Κώστας Κρυστάλλης ο σημαδεμένος της μοίρας»: «…Ο Κρυστάλλης παρά τα 26 έτη μόλις χρόνια έζησε και ζεί. Ζεί εδώ στην Πίνδο ,όχι σε μνημόσυνα αλλά σε γιορτές όπως κι ο ίδιος επιθυμούσε- Θάψτε με δίχως κλαύματα και διχως μοιρολόγια/ Τουφέκια να μου ρίχνετε, τραγούδια να μου λέτε. ….

Πολλές και συνεχείς εκδηλώσεις, όπως τα Κρυστάλλεια στο μέγαρο της Δούκισσας της Πλακεντίας. Σχεδόν όλες οι πόλεις, έχουν ένα δρόμο στο όνομά του ενώ υπάρχουν είκοσι επτά δρόμοι με το όνομά του στο λεκανοπέδιο της Αττικής.

Προτομές στήθηκαν στην Πεντέλη, στη Λάρισα, στα Γιάννενα, στο Συρράκο, στην Άρτα και τελευταία στην Πρέβεζα. Στην τελετή των αποκαλυπτηρίων της προτομής του Κρυστάλλη στην Άρτα (22-4-1930), έργο του γλύπτη Θ. Θωμόπουλου, απηγγέλθη και το ποίημα «Κρυστάλλης» του Κωστή Παλαμά (φέρει την ημερομηνία 30-8-1928).

Από την πέτρα ένας ανθός, άχρονος λές προβάλλει/ μέσα στο χρόνο, και είνα΄ο ανθός η εικόνα σου Κρυστάλλη./….

Κρυστάλλη, το τραγούδι σου στέκουν το ηχολογάνε/ και του καιρού το πέρασμα και των ωρών οι γύροι/ και το κρατάν αχάλαστο και το κυττάν ως να ναι/ στο κύμα απ΄νυ του ρυθμού, της Άρτας το γιοφύρι. / Τόχτισες πρωτομάστορα μ΄ολη τη μαστοριά σου, το σιδεροθεμέλιωσες με το δικό σου αίμα./ γλυκά φλογέρας το αίμα σου, και πάει το λάλημά σου, /με το δακρύου το στάλαγμα, με του βουνού το ρέμα./…. Κάμπος τα τρώει τα νειάτα σου, μα σταυραητός τα παίρνει/στα νύχια του απ’ το χάρο, πάει να στα καταστερώσει./ Κελάηδημένε αντίλαλε, κελαιδιστή τεχνίτη,/ δόξα σοι, Νίκα βοσκέ λαέ, Δάφνη θεική ερημίτη,/καταραμένε της ζωής, της φύσης χαιδεμένε/ όπου κιρφή, πουλιά, στοιχειά, σε κλαίνε και σε λένε.
Ο ποιητής Κώστας Κρυστάλλης, δεν είναι ο ποιητής μόνο της στάνης και του βουνού. Είναι ο ποιητής της ελευθερίας , της ελεύθερης και στερημένης από αγάπη και αέρα ψυχής, που πρόλαβε μέσα σε 26 μόλις χρόνια, τα χρόνια της ζωής του να μας περιγράψει τον τόπο μας και την καρδιά μας….
Ἤθελα νἄμουν σταυραητός, νὰ πέταγα τ᾿ ἀψήλου,
ν᾿ ἀνέβαινα στὴ Λιάκουρα, κατάκορφα στὴ ράχη,
νἄριχνα ἐκεῖθε μία ματιά, ν᾿ ἀγνάντευα τὸν Πίνδο,
νὰ ἰδῶ πῶς μοῦ τὸν ἔκαμαν τὰ χρόνια κ᾿ ἡ σκλαβιά του.
Ποιὸς λέει δὲν κλαῖνε τὰ βουνά; Ποιὸς λέει πὼς δὲν γεράζουν;
Χιόνια καὶ κρούσταλλα παλιά, γεράματα γιομάτα,
σκεπάζουνε τὸν Πίνδο μου, καὶ καταχνιὲς τὸν πνίγουν·
κι ἀκούγω, ἀκούγω ἀπὸ μακρυά, ἀκούγω ἀπὸ τὰ ξένα
τῆς γερατειᾶς του τὸ σκουσμό, τὸ κλάμμα τῆς σκλαβιᾶς του.
Ἄχ! πότε αὐτὸ τὸ σκούξιμο, τρανὴ κραυγὴ θὰ γίνει,
κραυγὴ ἀνήμερου θεριοῦ, ἐκδίκηση γιομάτη,
νὰ μάσει ἀπὸ τὴν ξενιτιὰ τὰ ἔρμα τὰ παιδιά σου,
τ᾿ ἀστροπελέκια σου ἄρματα, Πίνδε, νὰ μᾶς μοιράσεις,
μία μέρα, ν᾿ ἀναστήσουμε τὴ δόλια μας πατρίδα!…
Ἄχ! πότε ἡ καταχνιά σου αὐτὴ κ᾿ ἡ τόση σου θολούρα,
ποὺ τώρα στὸ ἀτέλειωτο σάβανο σὲ τυλίγει,
πότε νὰ γίνει θὰ τὴν δῶ καπνούρα ἀπὸ ντουφέκια!…..( Πόθοι-1890)
Ο Κρυστάλλης έζησε πολύ κοντά στους δυστυχισμένους,στο όριο του θανάτου, της κακοτυχίας αλλά προτίμησε να περιγράψει τη χαρά της ζωής, το μεγαλείο της ανθρώπινης πράξης, της ηπειρώτικης φύσης. Η ζωή για τον ποιητή ήταν πέταγμα, πτήση σταυραετού, είχε έναν πλατύ και χρυσό ορίζοντα. Το άγιο χώμα που πατάς, τα δάση που διαβαίνεις/ τα μαύρα μάτια που κοιτάς/ τ΄αγέρι π΄ανασαίνεις/ τους ποταμούς , τα κρύα νερά, τα πλάγια τ΄ανθισμένα,/και τα βουνά μας τα σκιερά, χαιρέτα κι από μένα….
Όταν ο Κώσατς Κρυστάλλης γύρισε στην Άρτα, μ΄ενα μπαούλο θησαυρούς, τα χειρόγραφά του, τα έκαψαν για να μη διαδοθεί η ασθένειά του Λίγα χειρόγραφα διέσωσε ο Γ. Γάγαρης- έχουμε επομένως μόνο ένα μέρος του έργου του…
Ποῦ νὰ τὸν πῶ τὸν πόνο μου, ποῦ νὰ τὸν ἀπορίξω;
Νὰ τὸν εἰπῶ στὰ τρίστρατα, τὸν παίρνουν οἱ διαβάτες,
νὰ τὸν ἀφήσω στὰ κλαριά, τὸν παίρνουν τ᾿ ἀγριοπούλια!..
Κι ἂν κλάψω, τὰ φαρμακερὰ τὰ δάκρια ποῦ νὰ πέσουν;
Αθάνατος ο ποιητής , ο σημαδεμένος απ΄τη μοίρα.
Αθάνατη η ελεύθερη ψυχή, με τα παλατιά φτερά της.
Αθάνατο το γενναίο πνεύμα και ο χρυσός του ορίζοντας.
Ο δικός μας ορίζοντας…..».
Συνεχίστηκε η εκδήλωση με απαγγελία ποιημάτων από το σύλλογο «Μακρυγιάννης» και κατάθεση στεφάνων.

Στην εκδήλωση περευρέθησαν ο αντιπεριφεριάρχης Άρτας κ. Β. Ψαθάς, ο δήμαρχος βορείων Τζουμέρκων κ. Γ. Σεντελές, ο Αντιδήμαρχος Αρταίων κ. Κ. Χαρακλιάς, ο θεματικός αντιπεριφεριάρχης κ. Δ. Βαρέλης, ο αστυνομικός υποδιευθυντής κ. Νίκου Πάρις, η ΕΑΣ Άρτης, εκπρόσωποι Συρρακιώτικων σωματείων και ο σύλλογος Συρρακιωτών Φιλιππιάδος, καθώς κι ο Σύλλογος «Μακρυγιάννης». Ακολουθήστε το e-maistros.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις