«Το τραγικό τέλος ενός μικρού παιδιού»

Πριν από λίγες ημέρες μία τραγωδία εκτυλίχθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης, η μικρή Μελίνα «έσβησε» ενώ είχε υποβληθεί λίγο πριν σε εγχείρηση ρουτίνας (τα κοινώς λεγόμενα «κρεατάκια») και με αφορμή το «σπάνιο» του περιστατικού, την νεαρή της ηλικία, χτύπησαν και δικαίως ευαίσθητες χορδές . Το γεγονός μαθεύτηκε ευρέως και σχολιάστηκε ,όπως ήταν προφανές λόγω των χαρακτηριστικών του, -που εκτός των παραπάνω, προέκυψαν και άλλα στην πορεία-, ότι θα γίνει. Ας προσπαθήσουμε να το δούμε και να περιγράψουμε τις οπτικές του γωνίες ,όσο πιο ψύχραιμα και αντικειμενικά για όλους τους εμπλεκόμενους και της γενικότερης λειτουργίας του συστήματος υγείας, κοινωνικής πολιτικής στην χώρα μας, υπό το βάρος του αρνητικού συναισθήματος και της δικαιολογημένης οργής και απορίας που προκάλεσε.
Το κοριτσάκι, μόλις 4 ετών, έχει «ξυπνήσει», φυσιολογικά (όπως αναφέρεται δηλαδή..) , μετά το χειρουργείο στο «Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου»-κατά τα λεγόμενα της αναισθησιολόγου που είναι εκείνη την ώρα η άμεση επιτηρούσα και κατηγορείται- όπως θα δούμε-όταν ξαφνικά εμφανίζει ένα φοβερό ξέσπασμα («βρογχόσπασμα», χαμηλή πίεση, καρδιακή υπολειτουργία-βραδυκαρδία), κάνοντας κρίσιμη την κατάστασή του και απαιτώντας διασωλήνωση ,ως την(υποτίθεται) επείγουσα γρήγορη εισαγωγή στην Εντατική Μονάδα Θεραπείας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της πόλης (Ηρακλείου) ,όπου θα μπορούσε μόνο να διαχειρισθεί μετά την εξέλιξη αυτή πια. Επάνω από την άτυχη μικρούλα βρέθηκαν γρήγορα το σύνολο του εκεί προσωπικού, 15 άτομα περίπου , (αναισθησιολόγοι, χειρουργοί, ωτωρινολαρυγγολόγοι, καρδιολόγοι, μαιευτήρες, κτλ.), όπως ήταν φυσικό , αλλά μετά από 2 ώρες προσπαθειών για ανάταξη καρδιακή και επαναφορά, το παιδάκι «κατέληξε».
Πολλοί θα πουν –και είπαν-ότι και η πιο μικρή επέμβαση ενέχει κινδύνους και όντως έχουν δίκιο. Όμως στο συγκεκριμένο περιστατικό υπάρχουν παράμετροι που προκαλούν προβληματισμούς, που μετά τα αποτελέσματα των ιστολογικών και εργαστηριακών εξετάσεων θα δώσουν απαντήσεις, αλλά υπάρχουν και άλλες «συνιστώσες» που είναι αμφίβολο αν θα γίνει αυτό, ιδίως ως προς το σχεδιασμό και τις πολιτικές.
Δεν είμαστε γιατροί για να κρίνουμε τι είδους έλεγχος έπρεπε να προηγηθεί, αφού ο προεγχειρητικός έλεγχος είναι σημαντικός, όπως και η ανάνηψη σε κάθε επέμβαση, ιδιαίτερα σε σπάνια εξέλιξη, όπως αυτή, όπου απαιτείται «επάρκεια επιστημονική», των επιβλεπόντων ιατρών και προσωπικού, συνεργασία καλή και πρωταρχικά να είναι οι ίδιοι νηφάλιοι και υγιείς (σωματικά, ψυχικά) για να ανταπεξέλθουν στα θεωρούμενα «απλά» και σύνθετα περιστατικά. Όπως επίσης δεν είμαστε δικαστές για να κρίνουμε τα «σκοτεινά σημεία» της τραγικής εξέλιξης αυτής, αλλά μπορούμε να προσεγγίσουμε με την ελπίδα της γενικότερης συζήτησης των παθογενειών, ώστε να μην επαναλαμβάνονται διαρκώς , όπως το παιχνίδι που έπαιξε η μοίρα στους τραγικούς αυτούς γονείς.
‘Εχουμε εδώ λοιπόν, μία αναισθησιολόγο, για την οποία είχε διαταχθεί ΕΔΕ ( για κλοπή φαρμάκων από την κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου, στο οποίο εργαζόταν επί 20 έτη πριν πάει στο Βενιζέλειο). Η ίδια ισχυρίζεται ότι έχοντας υποστεί ατύχημα πριν 2 χρόνια που την κράτησε καθηλωμένη επί καιρό υπέφερε και κατά την επίσκεψή της σε συγγενή της, κάποια παλιά της φίλη-συνάδελφος την «προέτρεψε να τα δανειστεί από το συρτάρι αφού τα ξέρει από παλιά, ας πάρει κάτι για τον πόνο». Η ίδια συμπληρώνει ότι έψαχνε για «απλά αναλγητικά»(π.χ. buskopan), αλλά η έλλειψη που προκάλεσε την ΕΔΕ( και προφανώς για να διαταχτεί ΕΔΕ θα υπήρξε «συνεχής και εντατικός δανεισμός» θα συμπληρώναμε ,αφού στα ελληνικά νοσοκομεία ,ειδικά για τους εργαζόμενους σε αυτά, η «απαλλοτρίωση» για προσωπικές ανάγκες είναι συνήθες φαινόμενο..) αφορά σε φάρμακο που περιέχει πεθιδίνη(σύνθετο οπιούχο), του οποίου η χρήση σε μεγάλες ποσότητες περνάει από την σφαίρα της ανακούφισης σε αυτήν της χρήσης σαν ναρκωτική ουσία. Και πάλι, κατά την δήλωση της αναισθησιολόγου, υπάρχει ψυχιατρική γνωμάτευση ότι η ίδια δεν κάνει τέτοια χρήση , αλλά και ότι δεν πάσχει από κάποιο ανάλογο νόσημα(ψυχιατρικό). Μένουμε σε αυτό, χωρίς να αναρωτηθούμε έστω κατά πόσο θα μπορούσε να λειτουργήσει σωστά και πριν στην προετοιμασία, αλλά κυρίως μετά σε μία απρόβλεπτη εξέλιξη ή ποιο θα ήταν το κλίμα συνεργασίας μεταξύ ενός ατόμου που συνάδερφοί του γνωρίζουν ότι –εν πάσει περιπτώσει-κατηγορείται για μη νηφαλιότητα ανά πάσα στιγμή, ή περιμένει μία ΕΔΕ, ότι και αν σημαίνει αυτό.
Αλλά το πιο τραγικό για εμάς, σε αυτήν την υπόθεση, που μοιάζουν να κινούνται όλα τα δαιμόνια μαζί, είναι η απάντηση από το Πανεπιστημιακό στην έκκληση για κρεβάτι, ότι «κρατήστε την εκείδιασωληνωμένη για μία ώρα, γιατί δεν υπάρχει κρεβάτι» .Για ένα κοριτσάκι 4 ετών που χαροπαλεύει σε μια επαρχιακή πόλη, από ένα νοσοκομείο στο άλλο,δεν μπορεί να εισαχθεί, δεν μιλάμε καν για Αθήνα, για μεγάλο δημόσιο νοσοκομείο ,με τις μεγάλες λίστες αναμονής! Χωρίς να είμαστε μάντεις και περιμένοντας τα αποτελέσματα των εξετάσεων, όπως προείπαμε, ποιός δεν θα σκεφτεί ότι μέσα στη ΜΕΘ θα υπήρχαν τουλάχιστον πιο πολλές ελπίδες και δυνατότητες να κρατηθεί στη ζωή αυτό το παιδί?
Στην περίπτωση αυτή πρέπει να είναι άμεση η αναζήτηση ευθυνών, με το πέρας των εξετάσεων για να γίνει παράδειγμα, όχι η τιμωρία μέσω της ανθρωποφαγίας, η παραδειγματική λειτουργία σε ανάλογες περιπτώσεις, από πολλές πλευρές. Π.χ. η άμεση ανταπόκριση στις εκκλήσεις για κρεβάτια εντατικής σε ανάλογες περιπτώσεις μικρών παιδιών, όσο και αν κλείνουν υπό το βάρος της κρίσης όλο και περισσότερες σήμερα, αλλά και ο τρόπος ιατρικής ανταπόκρισης σε ανάλογες περιπτώσεις μικρών παιδιών που όπως φαίνεται διχάζει, αφού δεν είναι συνηθισμένες οι κρίσεις τους όπως αυτή και «τρομάζουν»ακόμα και ιατρούς, όλων των ειδικοτήτων, όπως φάνηκε εδώ(αν δούμε τις μαρτυρίες και το τι γράφτηκε ακόμη και σε site), ιδιαίτερα δε αν μεσολαβούν και άλλα θέματα όπως εδώ (αλλά είπαμε ότιγια αυτά πρέπει να περιμένουμε).
Υπάρχει και ζήτημα συγγένειας (για κορύφωση της κακοδαιμονίας του περιστατικού..)της αναισθησιολόγου με κορυφαίο παράγοντα του Υπουργείου Υγείας για να επιτείνει την διάθεση ανθρωποφαγίας και διάθεσης εκδίκησης ως προς την συγκεκριμένη επιστήμονα .. Ποιος όμως μπορεί να μην σκεφτεί όλα τα χειρότερα όταν πεθαίνει έτσι ένα παιδί 4 ετών;  Και ποιος μπορεί να πει ότι ακόμη και μία παραίτηση (ακόμη και αν ανακληθεί αργότερα αν αποδειχτεί ότι δεν υπάρχει δόλος σε τίποτα) υπουργού είναι πολύ? Εμείς πάντως όχι, ο καθένας πρέπει να μπορεί να αναλαμβάνει τις ευθύνες του, οι δε πολιτικοί μας πρέπει να μάθουν ότι υπάρχει και η πολιτική ευθύνη που είναι πολύ πιο σημαντική, όταν αναλαμβάνεται για το τι σηματοδοτείται σε μία κοινωνία.
Αν μη τι άλλο, ας κάνει ότι μπορεί το Υπουργείο και οι φορείς του ότι μπορούν για να ανοίξουν όσες περισσότερες Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, να κρατήσουν ανοιχτές με οποιοδήποτε κόστος τις υπάρχουσες( με όσο χρόνο και ώρες ..διαπραγμάτευσης χρειαστούν) και ας φροντίσουν τις κλινικές και τις παθήσεις που αφορούν νεογνά, βρέφη και μικρά παιδιά. Ας ρίξει φως στην υπόθεση αυτή και σε όσες τέτοιες υποθέσεις μπορεί με το κατάλληλο προσωπικό άμεσα και γρήγορα, γιατί «μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου κανένα λάθος δεν αναγνωρίζεται», οι υπεύθυνοι θα βγαίνουν καθαροί και άλλος κόσμος θα πεθαίνει. Όλη η σκέψη και η αγάπη του κόσμου να αγκαλιάσει τους γονείς της μικρής Μελίνας, καλό της παράδεισο!
Φώτης Παπαϊωάννου
Κοινωνιολόγος-Απόφοιτος-Ερευνητής ΕΣΔΥ (Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας)