Η εξέλιξη μιας πόλης Πολιτισμός ή βαρβαρότητα

του Χρήστου Σακαρίκα

“Όποιος δεν ξέρει ιστορία, θα επαναλάβει τα ίδια λάθη, κι εμείς οι έλληνες έχουμε κοντή ιστορική μνήμη και το συνήθειο να επαναλαμβάνουμε τα λάθη μας.
Από μέσα πέφτουν τα κάστρα! Aπό μέσα ρημάζουν οι πόλεις και τα χωριά μας.
Δε λένε… «κακό χωριό τα λίγα σπίτια;»”
Αυτά μου έλεγε ο γέρο-Τσινάρης, ο σοφός δάσκαλός μου, εκείνος που με τον τρόπο του με δίδαξε πως να διδάσκω!
Πέρασε πολύς καιρός, ξεφύλλισα αρκετές σελίδες βιβλίων για να δώσω απάντηση στο ερώτημά μου:
«Γιατί κάποιες πόλεις ευημερούν και κάποιες άλλες ξεπέφτουν;
Ξεπέφτουν τόσο ώστε να ξεχαθούν τελείως;»
Οι πόλεις ευημερούν όταν οι πολίτες ανοίξουν τον ορίζοντά τους και αποδεχτούν νέες ιδέες. Όταν οι εκλεγμένοι φροντίζουν την ευημερία των συμπολιτών τους κι όχι μόνο την επανεκλογή τους. Οι πόλεις ανθούν όταν ανθεί και το εμπόριο, όταν υπάρχουν αγαθά που χρειάζονται οι άνθρωποι. Οι πόλεις ανθούν όταν ανθεί ο πολιτισμός!
Δες για παράδειγμα το Λονδίνο. Είναι η παγκόσμια αγορά κρασιού. Δεν ξέρω αν παράγεται έστω ένα μπουκάλι κρασιού στη Μεγάλη Βρετανία, όμως το Λονδίνο ευημερεί γιατί ήταν πάντα ανοιχτό σε νέο κόσμο που έφερνε νέες ιδέες.
Δείτε, τώρα ο δήμαρχός του, είναι ινδικής καταγωγής, ενώ η Αμφιλοχία απαιτεί γνήσιο δικό της παιδί!
Όταν μια πόλη κλείνεται στη μιζέρια της, από φόβο μήπως οι αυτόχριστοι ηγεμόνες της χάσουν την εξουσία, όταν οτιδήποτε στη ζωή δεν ανανεώνεται, τότε η πόλη πεθαίνει. Και η μητρόπολη του δήμου μας, εδώ και αρκετά χρόνια τείνει στην αυτοκαταστροφή της. Σταδιακά χάνει τον κόσμο της, χάνει τη βαρύτητά της και εξελίσσεται σε χωριό!
Αλλά τι εμποδίζει μια πόλη να ανοιχτεί;
Μια αιτία είναι η έλλειψη ανθρώπων με νέες ιδέες. Και εμείς τους νέους ανθρώπους τους διώχνουμε.
«Κοιτάζω να σπουδάσω τις κόρες μου και θα τις συμβουλέψω να φύγουν. Ακόμη και στο εξωτερικό, αρκεί να φύγουν μακριά από τούτον τον τόπο», μου έλεγε πρόσφατα ένας γονέας.
«Πες μου κάτι που θα είχαν να κάνουν εδώ. Εδώ όλα είναι πιασμένα από την πελατειακή λογική που την εφαρμόζουν χρόνια τώρα και έχουμε συνηθίσει σ’ αυτή. Εδώ για να γίνει κάτι, πρέπει να παρέμβει ο κομματάρχης, ο πολιτευτής ή οποιοσδήποτε άλλος που έχει μάθει να μη γίνεται τίποτα χωρίς αυτόν. Χωρίς δηλαδή να στηθεί για να βγάλει φωτογραφία μπροστά στη μακέτα ή στο υποτιθέμενο μελλοντικό έργο, δηλώνοντας ότι… “κατόπιν ενεργειών μου εδώ θα γίνει …”, και μπλά-μπλα-μπλα!»
«Εδώ δεν πιστεύουμε ότι μπορούμε να κάνουμε πράγματα μόνοι μας. Κι αν κάποιος επιχειρήσει να μας αποδείξει ότι μπορούμε, τότε κάποιοι ορμούν να του βγάλουν τα μάτια. Ποια υπόσταση θα είχαν αυτοί, αν κάποιος πολίτης αποδείξει ότι μπορούμε και χωρίς αυτούς;», αυτά, μου είπαν άνθρωποι όταν έμαθαν ότι αυτοί κατάργησαν τη δενδροφύτευση που θα έκαναν παιδιά του δημοτικού σχολείου.
Όλα τα περιμένουμε από κάποια περιφέρεια, κάποιο κράτος, παραμένοντας απαθείς. Έτσι μας δίδαξαν. Και το έκαναν για να μας απονευρώσουν. Να μας νεκρώσουν τη θέληση. Να πειστούμε ότι χωρίς τους τοπάρχες μας δεν επιβιώνουμε. Εκείνοι θα μας βγάλουν σύνταξη, (κυρίως όταν δεν τη δικαιούμαστε), εκείνοι θα παρέμβουν να βρούμε κρεβάτι στο νοσοκομείο, ενώ θα έπρεπε να έχουν φτιάξει σύστημα υγείας όταν τους δόθηκε η ευκαιρία, εκείνοι θα μεσολαβήσουν για να μας προσλάβουν το άνεργο παιδί, έστω και για ένα εξάμηνο. Και πρέπει να τους χρωστάμε ευγνωμοσύνη. Να μην ξεχάσουμε να ψηφίσουμε αυτούς στις εκλογές, όχι μόνο εμείς, αλλά και η οικογένειά μας ολόκληρη.

«Θέλω να είμαι πολίτης, όχι πελάτης τους», μου λένε σοβαροί άνθρωποι.

Αυτοί που θέλουν να κυριαρχούν πάνω σου, αυτοί θέλουν να σε κρατήσουν με το κεφάλι σκυμμένο. Να σε εξουσιάζουν. Εσύ τι κάνεις όμως για να ελευθερωθείς;
Ξέχασες ότι δεν είμαστε στην εποχή του μεσαίωνα;
Ότι δεν είμαστε δουλοπάροικοι κανενός!
Μια πόλη εξελίσσεται όταν υπάρχει πολιτισμός και καταρρέει όταν επικρατεί βαρβαρότητα. Στον πολιτισμό, ο διπλανός χαίρεται και υποστηρίζει ότι καλό γίνεται για το σύνολο. Στη βαρβαρότητα σου στέλνει τον εισαγγελέα, επειδή καθάρισες ένα σκουπιδότοπο και επιδιώκεις να τον κάνεις χώρο άθλησης και πολιτισμού. Και τότε αυτός ο χώρος θα εγκαταλειφτεί για να ξαναγίνει σκουπιδότοπος. Γιατί αν ο βάρβαρος είχε όραμα, τότε, εδώ και πολλά χρόνια θα τον έκανε εκείνος χώρο άθλησης και πολιτισμού. Κάποιοι κουτοπόνηροι, σταματούν κάθε δημιουργία για να την ενεργοποιήσουν προεκλογικά. Να τη δηλώσουν ως δική τους έμπνευση. Ως δικό τους έργο!
«Να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα», αυτό θέλουμε σε ετούτο τον τόπο, τι κάθεσαι και σκας, εμείς δεν πρόκειται να αλλάξουμε και κάθε μέρα θα βουλιάζουμε όλο και πιο πολύ!», μου λένε απογοητευμένοι άνθρωποι.

Όχι δεν θέλει η βαρβαρότητα να αποκτήσει εκείνη νέα κατσίκα, παρακαλεί τον Θεό να ψοφήσει και η κατσίκα του γείτονα.
Θα μου πείτε, τότε, γιατί επικρατεί η βαρβαρότητα;
Μήπως επειδή εμείς έχουμε εθιστεί στο σκύψιμο του κεφαλιού;
Μα επειδή κυρίαρχο στοιχείο της κοινωνίας μας είναι η μετριότητα!
Είδατε πολλούς μορφωμένους και ικανούς να ασχολούνται με την πολιτική;
Που είναι ο ηρωισμός μας; Που είναι ο πατριωτισμός μας; Γιατί ακόμη κι αν δεν συμμετέχουμε εθελοντικά, αποδεχόμαστε στη σκλαβιά μας; Είμαστε ικανοποιημένοι με τη στασιμότητα; Δεν είναι ντροπή να περιμένουμε το τέλος της τετραετίας για να κλείσουν ένα χαντάκι ή να βουλώσουν μια τρύπα στο δρόμο; Γιατί όταν ξεκινάει κάτι καλό και το σταματούν οι θιασώτες του μαύρου, δεν αντιδρούμε;
Γιατί μένουμε απαθείς; Γιατί δεν επαναστατούμε ενάντια στη βαρβαρότητα. Μήπως επειδή μας έχουν κάνει εαυτούληδες.
«Έλα τώρα που να μπλέξεις; Δεν πρόκειται να κερδίσεις τίποτα!», εξακολουθούν να με συμβουλεύουν.
Αν όμως 20, 40 ή 100 νοματαίοι βρισκόμασταν μπροστά στο κέντρο εξουσίας και απαιτούσαμε πολιτισμό, τότε τα πράγματα θα άλλαζαν. Αλλά δεν το κάνουμε!
Πολιτισμός, δεν είναι η βιαστική αντικατάσταση του στόλου των αυτοκινήτων με νέα ηλεκτρικά, όταν οι δρόμοι μας έχουν τα χάλια τους. Αυτό εξυπηρετεί τη βαριά βιομηχανία, όχι τον πολίτη του Βάλτου. Πολιτισμός είναι να υπάρχει ελευθερο ανοιχτό διαδίκτυο και εξοπλισμός για να παρακολουθούν στον ορεινό μας όγκο, τα παιδιά μας την τηλεκπαίδευση. Γιατί σε διπλανό, νομό στον ορεινό όγκο πέρυσι 30 παιδιά έχασαν τη χρονιά τους. Όχι επειδή δεν ήθελαν, αλλά επειδή δεν μπορούσαν να παρακολουθήσουν μαθήματα. Αυτά μου είπε φίλος Ηπειρώτης.

Πολιτισμός είναι η δημιουργία. Η εμπόδιση της δημιουργίας και η οδήγηση στην απραξία επειδή έτσι εξυπηρετούνται τα συμφέροντα κάποιων μέτριων, είναι βαρβαρότητα.

«Είσαι με τα καλά σου, που πας να κάνεις έργο χωρίς πολιτικό και χωρίς εργολάβο σε ετούτη τη χώρα; Γίνονται αυτά τα πράγματα; Εδώ θέλουμε μελέτες, ακριβοπληρωμένες μελέτες, που απλά μένουν στο συρτάρι και δεν υλοποιούνται ποτέ. Ξεχνάς ότι πριν χρόνια πληρώθηκαν πάνω από 100 εκατομμύρια δραχμές για μελέτη του πόσιμου νερού; Ήπιες εσύ σταγόνα νερού από αυτή τη μελέτη; Μελέτες στην πατρίδα μας, άφθονες, τα έργα είναι ανύπαρκτα!»
«Σου ξαναλέω, είσαι καλά χριστιανέ μου που πάς να αποδείξεις ότι μπορούμε και μόνοι μας να κάνουμε έργα. Τι θα γίνουν τότε οι μεσάζοντες, οι πολιτευτές, οι αυτόχριστοι ηγήτορες. Δε θα δείξουν τη γύμνια τους. Δε θα φανεί πως είναι άχρηστοι; Γίνεται έργο στη Ελλάδα χωρίς εργολάβο. Έχεις δει πολλά πανάκριβα έργα να ολοκληρώνονται; Έχεις δει έργο που να μη στοιχίζει δυόμισυ ή τρεις φορές πάνω από αντίστοιχο Ευρωπαϊκό; Έχεις δει ποτέ έργο τελειωμένο στην ώρα του, όταν κατασκευάζεται από το σύστημα; Γιατί τα δημόσια έργα είναι πανάκριβα; Μας περισσεύουν λεφτά;
Αν αυτά που σπαταλούνται από το σπάταλο δημόσιο, δίνονταν στην υγεία και την παιδεία, θα ήμασταν σήμερα σε αυτό το χάλι;»,τα λένε. Εκτονώνονται σε εμένα. Αλλά όταν έρθει η ώρα της κάλπης τα λησμονούν.

Η μετριότητα όταν απειλείται, τότε συνασπίζεται.
Η μετριότητα κυριαρχεί όχι μόνο στη δημόσια διοίκηση, αλλά και στο δημόσιο βίο. Η μετριότητα αλληλοτρώγεται μέσα στο πνευματικό της σκοτάδι. Μόνη λειτουργία της είναι το προσωπικό συμφέρον. Κυρίως το οικονομικό. Αλλά μόλις αντιληφθεί τον κίνδυνο, να ανάψει δηλαδή, έστω και μια μικρή φλόγα πολιτισμού, τότε συνασπίζεται για να τη σβήσει.
Η δημόσια διοίκηση στηρίζεται και με τη σειρά της στηρίζει τη μετριότητα. Γιατί η δημόσια διοίκηση που λειτουργεί τη γραφειοκρατία, και αποτελεί το καρκίνωμα της χώρας μας, δομήθηκε πάνω στις μέτριες ικανότητες των μέτριων που την αποτελούν. Κι όσοι ικανοί άνθρωποι βρεθούν εκεί, κυρίως από ανάγκη, αισθάνονται να πνίγονται καθημερινά, σα να εκτίουν ποινή φυλάκισης.
Είναι ποτέ δυνατόν μια φωτεινή ιδέα σου, που οδηγεί τον κόσμο έστω ένα βήμα μπροστά, να υποστηριχτεί στον τόπο μας;

Πολιτισμός είναι η διδασκαλία της φροντίδας και της αγάπης για αυτό τον παράδεισο που λέγεται πλανήτης Γη. Η διδασκαλία στα παιδιά μας για να αγαπήσουν τη δημιουργία, το πράσινο, την καθαριότητα των θαλασσών και των ποταμών μας.
Ντρέπομαι, που δεν ξέρω τι να πω στα παιδιά της πόλης, που περίμεναν να φυτέψουν το δενδράκι τους και να δέσουν στην κορφή του την ταμπελίτσα με το όνομά τους! Δεν θέλω να τους πω ότι η κακία, μας σταμάτησε. Γιατί πολύ κακία και πολύς φθόνος ενδημεί στον τόπο μας. Και πρέπει να προτρέψουμε τον κόσμο μας στην αγάπη. Κυρίως τα παιδιά μας.
Αυτά τα παιδιά πρέπει να μάθουν να αγαπούν για να κάνουν έναν κόσμο καλύτερο από αυτόν που τους παραδίνουμε εμείς.
Σε αυτά τα παιδιά ελπίζουμε να δημιουργήσουν έναν κόσμο φωτεινότερο! Ακολουθήστε το e-maistros.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις