Το πρότυπο σύνθετο σχολείο

του Χρήστου Σακαρίκα

Για ένα λειτουργικό, ασφαλέστερο σχολείο, που λύνει πολλά από τα σύνθετα προβλήματα της εκπαίδευσης στην Πατρίδα μας.
Πριν από όλα, θα πρέπει να τονίσω πως δεν αναφέρομαι σε κάθε σχολείο, όπου εξαναγκασμένα μια κάμερα θα παρακολουθεί και θα μεταδίδει εικόνες οπουδήποτε. Αναφέρομαι στο πρότυπο σύνθετο σχολείο, όπου οι καθηγητές του, επιθυμούν να μεταδώσουν το μάθημά τους και τις γνώσεις τους, σε πραγματικό χρόνο, μόνον στους εικονικούς μαθητές τους. Ότι αυτή μας η πρόταση γίνεται εδώ και μια δεκαετία και αρχικά είχε για σκοπό της τη στήριξη των μαθητών/τριών που όντας μακριά από σχολικές μονάδες, (όπως στα βουνά και στα νησιά μας), αδυνατούσαν να συμπληρώσουν τις σπουδές τους και εγκατέλειπαν το σχολείο. Την εποχή της πανδημίας όμως τα πράγματα άλλαξαν και πρέπει να προσαρμόσουμε το σχολείο στις σύγχρονες ανάγκες.

Για την εύκολη κατανόηση της πρότασής μας θα ακολουθήσουμε την παρακάτω ορολογία:
Σύνθετη εκπαίδευση: Πραγματοποιείται στο σχολείο και περιλαμβάνει κανονικούς και εικονικούς μαθητές.
Εικονικός μαθητής: Ενώ βρίσκεται σε απόσταση από την αίθουσα διδασκαλίας, είναι εντεταγμένος στο τμήμα και παρακολουθεί το μάθημα, αισθανόμενος/η, ως να ήταν με φυσική παρουσία ανάμεσα στους συμμαθητές του.
Δια ζώσης μαθητής: Είναι εκείνος που παρακολουθεί το μάθημα με φυσική παρουσία.
Δια ζώσης μαθητής που γίνεται εικονικός: Σε περιόδους πανδημικής έξαρσης, οι τάξεις πρέπει να αραιώνουν. Οι 20-26 μαθητές πρέπει περιοδικά να μοιράζονται σε 12-14 δια ζώσης και 12-14 εικονικούς για την αποφυγή συνωστισμού.
Άρρωστο παιδί: Αυτόματα γίνεται εικονικός μαθητής, μέχρι την ανάρρωσή του. Έτσι αποφεύγεται η διασπορά στους μαθητές της τάξης, που τελικά καταλήγει στις οικογένειές τους.
Άρνηση γονέων από φόβο: Επειδή οι σύγχρονες κοινωνίες πρέπει να είναι ανεκτικές, για να μην χάνει το παιδί την εκπαίδευσή του, ας θεωρείτε μόνιμα εικονικός μαθητής.
Εξέταση: Στο σχολείο στέλνουμε τα παιδιά μας να μάθουν, όχι να τυραννιούνται εξεταζόμενα
Εμείς έχουμε λύσει αυτό το πρόβλημα… (σε επόμενη ανάρτησή μας).
Εικονική υποστήριξη σχολείων: Εδώ και μια δεκαετία, ύστερα από σχεδόν 50 χρόνια διδασκαλίας, προτείναμε και συνεχίζουμε να προτείνουμε το πρότυπο σύνθετο σχολείο.
Αλλά φωνή βοώντος στην έρημο του εκπαιδευτικού μας συστήματος που είναι αγκιστρωμένο στον προ-προηγούμενο αιώνα του και με πείσμα αγνοεί τις ανάγκες που έχουν σήμερα τα παιδιά μας. Ιδιαίτερα τα μικρά σχολεία μέσης εκπαίδευσης της επαρχίας, που τους λείπουν σχεδόν τα πάντα. Με την πρότασή μας, (χωρίς να καλύπτονται πλήρως), συμπληρώνουμε τις ελλείψεις τους.
Εξοπλισμός τάξης: Είναι χαμηλού κόστους για πολλαπλή διάδοση εικόνας και ήχου.
Θέση-εξοπλισμός μαθητή: ποικίλει το κόστος του μεταξύ 200 και 300 ευρώ.
Ευρωπαϊκή υποστήριξη: Μπορεί να ενταχθεί ως πιλοτικό πρόγραμμα χώρας για κάλυψη του κόστους
Τηλεκπαίδευση: Είναι προφανές ότι η πρότασή μας ελάχιστα εγγίζει την τηλεκπαίδευση όπως με προχειρότητα έγινε στην χώρα μας και που κατά τη γνώμη μας δεν πρέπει να επαναληφθεί.
Πανδημία: Αυτή η πανδημία δεν φαίνεται να μας εγκαταλείπει. Οι ειδικοί τη θεωρούν ενδημική στον πλανήτη. Κανείς δεν μας βεβαιώνει ότι δεν θα υπάρξει επόμενη. Για αυτό πρέπει να πάψουμε να στηριζόμαστε σε ότι εφαρμόζαμε στο παρελθόν.

Ας εντοπίσουμε τις ανάγκες μας.
Η χώρα μας δεν είναι επίπεδη και δεν διασχίζεται από άκρου εις άκρον με αυτοκίνητο σε 2 ώρες, όπως συμβαίνει με τις βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες. Στο ανάγλυφο του κύριου κορμού της είναι βουνά και η θάλασσά μας γεμάτη μικρά ή μεγαλύτερα νησιά. Καμιά άλλη Ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει την ευλογημένη ποικιλομορφία της πατρίδας μας. Κι αυτό αντί να το κάνουμε ευλογία, το μετατρέψαμε σε κατάρα!
Γιατί, στα βουνά και στα νησιά μας κατοικούν άνθρωποι, που πρέπει να παραμείνουν στον τόπο τους. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν οικογένεια και παιδιά και τα παιδιά κάποια στιγμή πρέπει να πάρουν την απαραίτητη εκπαίδευση, για να μην τολμήσω να γράψω πως πρέπει να μορφωθούν.
Γιατί μόρφωση και εκπαίδευση είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Αρκούν οι μέχρι τώρα εκπαιδευμένοι αμόρφωτοι!
Γιατί, η μόρφωση είναι μεγάλη υπόθεση και δεν αποκτάται εντεταλμένα. Η μόρφωση απαιτεί ελευθερία που δεν μπαίνει σε ωρολόγιο πρόγραμμα. Η εκπαίδευση μπαίνει. Έτσι στη συνέχεια δεν θα αναφερόμαστε στη μόρφωση των παιδιών μας, (μακρινό άπιαστο όνειρο), αλλά στην απαραίτητη εκπαίδευσή τους. Η εκπαίδευση θα τους δώσει τις απαραίτητες γνώσεις για επιβίωση, ενώ η μόρφωση, εάν αποκτηθεί, θα τους κάνει καλύτερους ανθρώπους.
Κατά το σύνταγμα, όλοι οι Έλληνες είμαστε ίσοι και όλοι έχουμε ίσα δικαιώματα, αλλά και υποχρεώσεις ανάλογα με τη δύναμή μας. Όμως τα παιδιά των βουνών και των νησιών μας δεν έχουν την ίδια εκπαιδευτική μεταχείριση. Δεν παίρνει την ίδια γνώση το παιδί ενός αστικού κέντρου που το σχολείο, (ιδιωτικό κυρίως, αλλά και το καλά οργανωμένο δημόσιο), διαθέτει όλα τα σύγχρονα μέσα με εκείνο που βρίσκεται στο δήμο Αγράφων , το νησί των Λειψών ή το Καστελόριζο.
Στο παρελθόν σε ανάλογα σχολεία, διδάσκονταν λιγότερη από τη μισή εκπαιδευτική ύλη και μάλιστα με πρωτόγονες συνθήκες. Έτσι όταν φτάνει η ώρα της εκπαίδευσης, οι γονείς παίρνουν τα παιδιά τους και μετοικούν σε κάποια πόλη. Τότε, η ύπαιθρος ερημώνεται, η πρωτογενής παραγωγή εγκαταλείπεται, τα χωριά μας και τα νησιά μας φαντάζουν ακατοίκητα.
Και ο απέναντι κακός λύκος καιροφυλακτεί να τα αρπάξει!
Μη με ρωτήσετε γιατί δεν το φροντίζουμε! Γιατί στο χωριό των Αγράφων παλαιότερα, λειτουργούσαν Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο και τώρα το χωριό έχει μόνον 3 μικρά παιδάκια. Ούτε γιατί σε νησί μας ζει μοναχή μια γυναίκα μεγάλης ηλικίας, για να θεωρηθεί κατοικήσιμο. Που όταν πάψει να υπάρχει κι αυτή, τότε ο ανατολικός κακός λύκος θα το θεωρεί ακατοίκητο!
Ναι, θέλουμε τον υποθαλάσσιο πλούτο, αλλά αδιαφορούμε για τον υπέργειο που είναι οι ακρίτες άνθρωποί μας!

Τι προτείνουμε.
Όπως έγραψα στην εισαγωγή, εδώ και 30 χρόνια σχεδιάζουμε την αλλαγή του εκπαιδευτικού μας συστήματος, αλλά τα τελευταία 10-12, όταν άρχισα να μελετώ τις συνθήκες στη νότια Πίνδο, συστήνω τη σύνθετη εκπαίδευση που ανακουφίζει και δίνει κάποιες από τις απαραίτητης λύσεις.
Όταν άρχισα να το προτείνω, δεν υπήρχε ούτε η πανδημία, ούτε η τεχνολογική πρόοδος που υπάρχει σήμερα. Σήμερα οι ανάγκες είναι επιτακτικές, περισσότερο αναγκαίες από οποτεδήποτε στο παρελθόν. Αλλά εμείς, αντί να τολμήσουμε επαναστατικές λύσεις που αλλάζουν ριζικά το εκπαιδευτικό πεδίο, και δημιουργούν υποδομή για το μέλλον, απλά κλωτσάμε το τενεκεδάκι παραπέρα. Οι άνθρωποί μας θα σας μιλήσουν για το “μεγάλο αδελφό” και άλλα τέτοια Οργουελικά που μπαίνουν στο σχολείο….
Για αυτό το λόγο τονίζουμε πως δεν συστήνουμε να εφαρμοστεί παρά μόνον εθελοντικά!
Έτσι θα αξιολογηθεί, θα βεβαιωθεί η αξία της και θα εξαπλωθεί.

Τα σημερινά προβλήματα
Αν σας ρωτήσω, θα μου απαντήσετε πως το κυριότερο πρόβλημα σήμερα είναι η πανδημία. Θα συμφωνήσω, συμπληρώνοντας ότι οι παραλλαγές του ιού θα συνεχίσουν να υπάρχουν, ο ιός θα εξαπλώνεται και οι άνθρωποι θα μολύνονται και θα επιμολύνονται. Οι ειδικοί, μας προετοιμάζουν για έναν ιό που θα ενδημεί δίπλα μας και γύρω μας, σε κάθε σημείο του πλανήτη πόλη ή χωριό και θα μεταλλάσσεται για να επιβιώνει. Βέβαια, αν θέλουμε να δούμε και λίγο πιο πέρα, η θέρμανση παγωμένων περιοχών, (όπως η Σιβηρία), πιστεύεται ότι θα απελευθερώσει ιούς και μικρόβια που ακόμη βρίσκονται σε κρυονική ύπνωση (εδώ και χιλιάδες χρόνια).
Και πρέπει να προετοιμαστούμε από τώρα για να τα αντιμετωπίσουμε!
Όμως, το εξίσου σημαντικό πρόβλημά μας, είναι η άνιση εκπαιδευτική παροχή στα παιδιά μας.
Ένα παιδί που έχει όλα τα μέσα, όπως φροντισμένο σχολείο, άριστους έμπειρους καθηγητές, εργαστήρια και επιστημονική υποδομή και ένα άλλο παιδί που στη μισή σχολική περίοδο δεν έχει τον καθηγητή της ειδικότητας και π.χ. τη φυσική τη διδάσκει ο Χημικός, (για να μην πω ο Θεολόγος), που και αυτός παρέμενε άνεργος για 5-10 χρόνια, (και σχεδόν λησμόνησε την επιστήμη του), και τώρα στάλθηκε σε ένα νησάκι ως αναπληρωτής για μια σχολική περίοδο και βλέπουμε… γιατί το Καλοκαίρι θα τον απολύσουν!
Αυτά τα δυό παιδιά θα συναγωνιστούν στην ίδια εκπαιδευτική ύλη των πανελλήνιων εξετάσεων για να γίνουν, …ας πούμε γιατροί.
Βλέπετε εσείς κάποια πιθανότητα επιτυχίας του δεύτερου παιδιού;
Κι αν ακόμη εισαχθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, είναι αμφίβολο αν θα αποφοιτήσει για να πάρει πτυχίο. Τα μισά από τα παιδιά μας που μπαίνουν στο Πανεπιστήμιο δεν παίρνουν πτυχίο! Τόσο αμοραλιστές είμαστε για να αδιαφορούμε; Αυτά τα παιδιά θα κουβαλούν το στίγμα του αποτυχημένου μέσα τους. Και δεν θα φταίνε αυτά, αλλά εμείς!!!
Κάθε Ελληνόπουλο έχει το ίδιο δικαίωμα με οποιοδήποτε άλλο και πρέπει να παίρνει την ίδια ποιότητα εκπαίδευσης. Αυτό δηλώνει το Σύνταγμά μας!

Και η λύση;
Μα είναι απλή. Σε ένα πρότυπο σχολείο, όπου φοιτούν δια ζώσης κανονικοί μαθητές, θα εντάξουμε και εκείνους που θα είναι εικονικά παρόντες, αλλά θα βρίσκονται στο βουνό ή το νησί τους. Εκεί δηλαδή που κατοικεί η οικογένειά τους. Τότε το σχολείο θα παρέχει σύνθετη εκπαίδευση.
(Αν ο όρος «σύνθετη εκπαίδευση», δεν αρέσει μπορούμε να τον αλλάξουμε).
Για αυτούς λοιπόν τους μαθητές/τριες, έχουμε σχεδιάσει μια σύγχρονη θέση εκπαίδευσης, που θα τους κάνει να αισθάνονται πως βρίσκονται μέσα στην τάξη του πρότυπου σχολείου και μάλιστα ανάμεσα στους συμμαθητές τους. Δηλαδή σε αυτό το πρότυπο σύνθετο σχολείο θα υπάρχουν οι μαθητές που παρακολουθούν κανονικά και οι απομακρυσμένοι που και αυτοί θα αισθάνονται ότι παρακολουθούν τους καθηγητές που τους διδάσκουν σαν να είναι παρόντες στην τάξη.

Αυτό θα επιτρέψει και την αραίωση της τάξης στην περίοδο των πανδημικών εξάρσεων, που αντί για 24, μπορεί να έχει 12-14 εικονικούς και άλλους τόσους δια ζώσης, περιοδικά εναλλασσόμενους μαθητές για αποφυγή της διάδοσης του ιού. Οι μη φυσικά παρόντες μαθητές θα παρακολουθούν κανονικά το μάθημα από το σπίτι τους, ακόμη κι αν είναι ασθενείς, ή σε καραντίνα, ή έχουν αδυναμίες μετακίνησης
Η αίθουσα αυτή απαιτεί ειδική οργάνωση, όπως και η παράδοση του μαθήματος και δεν είναι μια κάμερα που απλά μπήκε στην τάξη κι ότι γίνει. Τονίζουμε πως η εικόνα και ο ήχος με ειδική κωδικοποίηση θα μεταφέρεται μόνο στον εικονικό μαθητή. Πουθενά αλλού. Ακόμη κι αν κάποιος δοκιμάσει να την αποθηκεύσει, θα είναι αδύνατο να την αναπαράγει.
…
Έτσι τίποτα δεν χάνεται.
Μη μπερδεύετε την πρότασή μας με την απαράδεκτη τηλεκπαίδευση που εφαρμόστηκε με προχειρότητα στον τόπο μας. Μοιάζει με ένα ξεροκόμματο γνώσης που ρίξαμε στους πεινασμένους, όχι με κανονικό αξιοπρεπές μάθημα που η πολιτεία όφειλε να έχει ήδη οργανώσει. Γιατί αν ξεκινούσαμε πριν 10-12 χρόνια, όταν το προτείναμε, τώρα η πανδημία θα μας εύρισκε προετοιμασμένους.
Η τελευταία παραλλαγή είναι εξαιρετικά μεταδοτική. Δεν υπάρχει πιθανότητα να μην κολλήσει μια ολόκληρη τάξη από ένα μόνο παιδί ασυμπτωματικό φορέα. Έτσι ο ιός θα μεταφερθεί στο σπίτι και θα μεταδοθεί σε όλη την οικογένεια. Ενώ το παιδί φορέας έπρεπε να παραμείνει στο δωμάτιό του και να εκπαιδευτεί ως εικονικός μαθητής. Μέχρι να αναρρώσει.
“Δουλεύει αυτό που προτείνεις;”, με ρωτούσαν κατά καιρούς
Έχουμε κάνει τόσες προσομοιώσεις όσες χρειάζονταν για να αποδείξουμε την ορθότητα.
Ναι αλλά ο νόμος δεν το επιτρέπει…
Πρόσφατα, μιλώντας στη Θεσσαλία τους τόνισα ότι οι νόμοι μας δεν είναι γραμμένοι πάνω σε πέτρα, αλλά πρέπει δυναμικά να αλλάζουν για να καλύπτουν τις ανάγκες των πολιτών. Έτσι πρέπει επειγόντως να τροποποιηθεί η νομοθεσία για να καλύπτει και να υποστηρίζει τη σύνθετη εκπαίδευση.

Η λειτουργία του μικρού απομακρυσμένου σχολείου
Ένα Γυμνάσιο ή Λύκειο που έχει 20-30 μαθητές κατανεμημένους σε διαφορετικές τάξεις απαιτεί επάνδρωση με 10-12 καθηγητές όλων των ειδικοτήτων. Δηλαδή αντιστοιχεί ένας καθηγητής ανά 2-3 μαθητές. Τους έχουμε; Γιατί δεν προσφέρονται. Κι αν ακόμη προσφερθούν επειδή τσακίζει η ανεργία, μπορεί η πολιτεία να τους αξιοποιήσει για να καλύψει τον αξιοπρεπή μισθό που δυστυχώς δεν τους παρέχει, ενώ διασπά οικογένειες με μικρά παιδιά και η ταλαιπωρία τους είναι αφάνταστη. Και που για να καλύψει το πλήρες ωράριό, τους βάζει την Πληροφορικό να διδάξει … θρησκευτικά! Ενώ θα μπορούσε με 2-3 καθηγητές, μόνιμους κατοίκους της περιοχής, να λειτουργήσει με αξιοπρέπεια το απομακρυσμένο σχολείο καλύπτοντας τα υπόλοιπα μαθήματα με εικονική διδασκαλία από πρότυπο οργανωμένο σχολείο με έμπειρους καθηγητές.
Θα με ρωτήσετε, «κι αυτοί που τρέχουν στην άλλη άκρη του Αιγαίου, θα χάσουν τις δουλειές τους”;
Όχι, αυτοί θα διδάξουν στα τμήματα που θα διασπαστούν σε ολιγομελή, στα σχολεία, κάπου κοντά στο σπίτι τους.
(συνεχίζεται) Ακολουθήστε το e-maistros.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις