Μετανάστης ή Πρόσφυγας

Η κρίση του προσφυγικού ή μεταναστευτικού προβλήματος, έχει κατακλύσει καθημερινά σχεδόν, τα δελτία ειδήσεων των ΜΜΕ, αναφέροντας τους ατυχείς μετοικούντες, από τους έγκριτους «παπαγάλους» της ενημέρωσης, ως πρόσφυγες. Είναι όμως έτσι;
Μετανάστης σύμφωνα και με τους ορισμούς που δίνονται διεθνώς από τον ΟΗΕ, είναι εκείνος που έχει φύγει από την χώρα του για λόγους εκπαίδευσης, οικονομικούς ή άλλους λόγους. Στην Ελλάδα, η πλειονότητα των αλλοδαπών βρίσκονται εδώ και χρόνια ως οικονομικοί μετανάστες, οι οποίοι είναι πρόσωπα που για διαφορετικούς λόγους από εκείνους του πρόσφυγα εγκαταλείπουν ΟΙΚΕΙΟΘΕΛΩΣ την χώρα τους με σκοπό να εγκατασταθούν αλλού. Για τους νόμιμους οικονομικούς μετανάστες δεν χρειάζεται να ειπωθεί κάτι άλλο, δεδομένου ότι είναι καταγεγραμμένοι και δεν είναι πρόσφυγες. Στον αντίποδα, πρόσφυγας σύμφωνα με την ύπατη αρμοστεία του ΟΗΕ (αναθεωρημένο πρωτόκολλο Ν.Υόρκης 1967) νοείται κάποιος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει την χώρα του εξαιτίας πολιτικής, εθνικής, φυλετικής, θρησκευτικής δίωξης ή κινδυνεύει λόγω πολέμου, ακόμα και γενικευμένης βίας. Η διαδικασία αναγνώρισης του πρόσφυγα και τα δικαιώματα που αποκτά κάποιος ως πρόσφυγας, προκύπτουν από τι διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η Ελλάδα, αλλά και την κείμενη νομοθεσία. Αρμόδιες επιτροπές εδώ για να αποφασίσουν αν στον καθένα από αυτούς, συντρέχουν εκείνες οι προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν πρόσφυγες, συγκροτούνται από υπαλλήλους διαφόρων υπηρεσιών, εξετάζοντας κατά περίπτωση, την αίτηση του κάθε αλλοδαπού αιτούντος ΑΣΥΛΟ και αποδεικνύοντας ο κάθε ενδιαφερόμενος ότι συνέτρεχαν στην χώρα του οι προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν ανωτέρω, ούτως ώστε να χαρακτηριστεί ως πρόσφυγας. Στο σημείο αυτό να πούμε ότι η πλειονότητα των αλλοδαπών πασχίζει να αναγνωριστεί ως πρόσφυγες για να επιτύχουν την αναγνώριση αλλά και τα δικαιώματα που απορρέουν, ως πρόσφυγες, τουτέστιν δικαίωμα διαμονής, εργασίας, ταξιδιωτικά έγγραφα, βιβλιάριο υγείας, επιδόματα κ.α.
Το 2010, έρχεται προς ψήφιση στην βουλή ο νόμος 3838 (νόμος Ραγκούση), ο οποίος χορηγεί ιθαγένεια με κάποιες υποτυπώδεις προϋποθέσεις, στους αλλοδαπούς που διαμένουν στην χώρα μας.
Τον Φεβρουάριο του 2013, το ΣΤΕ (συμβούλιο της επικρατείας), έκρινε αντισυνταγματικό τον ανωτέρω νόμο με αποτέλεσμα την τροποποίηση του άρθρου 1Α του κώδικα Ελληνικής ιθαγένειας με κάποια αυστηροποίηση των προϋποθέσεων, σύμφωνα με την απόφαση του ΣΤΕ. Δεν θα υπεισέρθουμε σε λεπτομέρειες. Τα πάντα είναι αναρτημένα στο διαδίκτυο για όποιον θέλει να τα διαπιστώσει.
Για να εμβαθύνουμε στο θέμα, να δούμε τους ορισμούς ιθαγένειας (Nasionality) και υπηκοότητας (citizenship).
Ιθαγενής είναι ο καταγόμενος εκ της χώρας, ο αυτόχθων ο οποίος έχει νομικό, πολιτικό, πολιτιστικό, πολιτισμικό και συναισθηματικό δεσμό με την κοινότητα την οποία κατάγεται και η οποία αποτελείται από τα μέλη μιας φυλής που χαρακτηρίζεται από κοινή γλώσσα, χρήση κοινού εδάφους, κοινά ήθη, έθιμα, παραδόσεις, γλώσσα. Η ιθαγένεια δεν αποκτάται. Είναι μια ιδιότητα που ή την έχεις ή δεν την έχεις. Σε αντίθεση με τον υπήκοο, που σημαίνει ’’ο υποκείμενος εις την εξουσίαν κράτους τινός’’ (λεξικό Δημητράκου), δηλαδή νομικός και πολιτικός δεσμός που συνδέει το άτομο ως πολίτη με την πολιτεία (κράτος). Υπήκοος δηλαδή γίνεσαι αλλά ιθαγενής γεννιέσαι.
Για να μπούμε στο πνεύμα του νόμου 3838/10, φανταστείτε έναν κάτοικο π.χ. Αφρικής, μετά από κάποια χρόνια παραμονής του στην Αμερική, να του επιτρέπει ο νόμος εκεί, να δηλώσει ότι είναι ιθαγενής ινδιάνος Ναβάχο… Από τα ανωτέρω συμφραζόμενα γίνεται σαφές ότι επιχειρείται αυθαίρετη ταύτιση της φυσικής αναφαίρετης ιθαγένειας με την επίκτητη υπηκοότητα, με αλλότριους σκοπούς. Σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, δίνεται πλέον η ιθαγένεια, καταστρατηγώντας το πνεύμα των ορισμών που παρατέθηκαν παραπάνω, αλλά με πιο αυστηρά κριτήρια. Στην Μ. Βρετανία μάλιστα, δίνεται ιθαγένεια χωριζόμενη σε κατηγορίες.
Δεν θα επεκταθούμε άλλο. Φανταστείτε ότι μετά από λίγα χρόνια, με την ροή που πηγαίνει το προσφυγικό/μεταναστευτικό, αυτοί που θα μείνουν Ελλάδα μόνιμα πλέον, θα μπορούν να ενταχθούν στις προϋποθέσεις του νόμου 3838/10 με τις όποιες μετατροπές αυτός θα έχει υποστεί. Καταλαβαίνει ο οποιοσδήποτε βάσει των ανωτέρω, ότι όλο το μεταναστευτικό ζήτημα δείχνει να μετουσιώνεται με τους ανωτέρω νόμους και πολιτογραφήσεις, σε κάτι που θέλει να παρουσιαστεί ως αυτόχθονο. Φυσικά δεν συνιστά μόνο αλλοίωση πληθυσμού αλλά και άλλα όπως π.χ. διεύρυνση εκλογικού σώματος. Χωρίς να θέλω να κινδυνολογώ, φαντάζεστε ήδη, την σταδιακή αποκατάσταση (ή αντικατάσταση) του υπάρχοντος εκλογικού σώματος, σε κάτι που θα προσέρχεται στις κάλπες πιο εύκολα και θα έχει να επιδείξει στο μέλλον πολύ λιγότερη αποχή (;;)

Γιάννης Παπαγιάννης