Αγροτική Ανάπτυξη νομού Αιτωλοακαρνανίας: Ευκαιρίες και Προοπτικές

Γράφει ο Δημήτρης Τριαντακωνσταντής

Η γεωργία και η κτηνοτροφία είναι ένας βασικός μοχλός ανάπτυξης στην νομό Αιτωλοακαρνανίας. Δεδομένου ότι ο ενεργός πληθυσμός του νομού κατά το ήμισυ ασχολείται με την πρωτογενή παραγωγή, η χάραξη γεωργικής πολιτικής που δίνει ευκαιρίες και κυρίως στους νέους γεωργούς (καθώς ο γεωργικός πληθυσμός συνεχώς γερνάει) αποτελεί άμεση προτεραιότητα.
Σύμφωνα με το ακόλουθο διάγραμμα, παρατηρείται σημαντική μείωση της απασχόλησης με την αγροτική παραγωγή τα τελευταία 50 χρόνια. Το 1970 ο γεωργικός πληθυσμός της Ελλάδας ήταν περίπου 45% ενώ τα τελευταία χρόνια δεν υπερβαίνει το 15% λόγω της αστικοποίησης και των μειωμένων ευκαιριών απασχόλησης νέων γεωργών. Στόχος είναι λοιπόν η προσέλκυση νέων αγροτών με την παροχή των κατάλληλων κινήτρων (οικονομικές ενισχύσεις, εκπαίδευση, κλπ).

Μελετώντας την αγροτική ανάπτυξη της Αιτωλοακαρνανίας, βρισκόμαστε μπροστά σε μια πραγματική πρόκληση, αλλά ταυτόχρονα σε μια μεγάλη ερώτηση: την
πρόκληση από την πλευρά των ευκαιριών και το ερώτημα για το που βρισκόμαστε από την πλευρά της ανάπτυξης . Και αυτό γιατί η Αιτωλοακαρνανία είναι μια περιοχή:
με ποικιλία εδαφών που παρέχουν την δυνατότητα καλλιέργειας μεγάλου αριθμού φυτών
με την επαρκή αρδευτική ύδατα που σπάνια βρίσκεται σε άλλες περιοχές της Ελλάδας
με σπανιους και εκτεταμένες υγροτόπους με πλούσια βιοποικιλότητα
με ήπιο κλίμα αλλά κυρίως και με περίπου 11 διαφορετικές μικροκλίματα σε επιμέρους περιοχές που διαμορφώνονται από την γεωγραφική της διαίρεση και ανάγλυφο
με τη ζωική κεφαλή από τα πιο μεγάλα και δυναμικά σε όλη την χώρα (1η περιοχή σε αριθμό αιγοπροβάτων και 2η σε αριθμό χοίρων)
με 3 ποτάμια, 5 φυσικές λίμνες και 3 τεχνητές
με 5 λιμάνια και 3 αεροδρόμια
με αρχαιολογικούς χώρους που καλύπτουν όλη την ιστορική διαδρομή της Ελλάδας από τα μυθολογικά χρόνια μέχρι σήμερα
με ανθρώπινο δυναμικό σχεδόν σταθερό τα τελευταία 50 χρόνια, αλλά και με ισχυρό κοινωνικό ιστό, αφού οι διαβαθμισμένες διαβαθμίσεις δεν έχουν έντονο διαχωρισμό και διαφορές.
Έτσι οι προοπτικές ανάπτυξης του αγροτικού τομέα στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας δεν είναι αξιοσημείωτες. Με όλα τα παραπάνω αντικειμενικά πλεονεκτήματα είναι ευνόητο ότι αυτή η περιοχή, αυτός ο νομός, είναι από τους τελευταίους στην ανάπτυξη!
Οι προοπτικές για μια βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στο νομό μας θα μπορούσαν να εστιαστούν στις ακόλουθες περιπτώσεις:
Φυτά μεγάλης καλλιέργειας (π.χ. ο αραβόσιτος, η μηδική, το βαμβάκι, τα κτηνοτροφικά φυτά, κλπ.). Οι καλλιέργειες αυτές, εκτός της συνήθους χρήσης τους, θα πρέπει να μελετηθούν και να αξιοποιηθούν από τις νέες τάσεις της γενετικής μηχανικής. Για παράδειγμα ο αραβόσιτος μπορεί να καλλιεργηθεί όχι μόνο για κτηνοτροφική αλλά και για άλλες χρήσεις, π.χ. παιδικές τροφές, προϊόντα ζαχαροπλαστικής, κόλλες, έλαια, κλπ.
Αμπελουργία . Η περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας είναι ταυτόσημη με την ομπάλο και το κρασί από τις μυθικές εποχές (Οινέα-Οινιάδες κλπ.). Παρόλο που τα τελευταία χρόνια η αμπελοκαλλιέργεια δεν αποτελούσε κύρια γεωργική δραστηριότητα, φαίνεται ότι μετά την εγκατάλειψη του καπνού μπορεί να ανταγωνιστεί ευρέως τις κλασικές αμπελουργικές περιοχές της χώρας μας.
Κηπευτικά . Η καλλιέργεια κηπευτικών για την υγιή κατανάλωση και την βιομηχανία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και έχει μεγάλες δυνατότητες επιτυχίας, εάν εισαχθεί για εκμετάλλευση και νέα φυτά.
Φυτά για την παραγωγή ενέργειας . Ο τομέας αυτός είναι σχετικά νέος και μπορεί να αναπτυχθεί σημαντικά στον νομό Αιτωλοακαρνανίας, περιοχή με οικολογικές ιδιαιτερότητες. Η παραγωγή βιοκαυσίμων (π.χ. βιοντίζελ) για την κατανάλωσή τους από συμβατικούς κινητήρες μπορεί να προέλθει από φυτά όπως το βαμβάκι. Τα βιοκαύσιμα έχουν το μεγάλο πλεονέκτημα της μειωμένης εκπομπής CO2 στην ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα την μετρίαση της κλιματικής αλλαγής.
Αρωματικά, Φαρμακευτικά Φυτά – Ανθοκομία . Ο κλάδος αυτός απαιτεί υψηλό βαθμό οργάνωσης και διασύνδεσης με τα κέντρα διάθεσης.
Βιολογικές καλλιέργειες – παραγωγή βιολογικών προϊόντων . Η ευαισθησία των καταναλωτών έναντι της χρήσης αγροχημικών κατά την παραγωγή αγροτικών προϊόντων με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον έχουν δημιουργήσει υψηλές απαιτήσεις αλλά και ευκαιρίες στο νομό για την κάλυψη αυτών των αναγκών.
Αγροτουρισμός- Οικοτεχνία . Οι περιοχές της ορεινής Ναυπακτίας, της Τριχωνίδας, του Βαλτού αλλά και άλλων τμημάτων του νομού είναι σημεία όπου η αγροτουρισμός σε συνδυασμό με την οικοτεχνία και την παραγωγή οικολογικών παραδοσιακών προϊόντων θα μπορούσε να προσφέρει συμπληρωματική, αν όχι κύρια, εισόδημα στους κατοίκους.
Κτηνοτροφία . Στην Αιτωλοακαρνανία υπάρχουν πολύ μεγάλες προοπτικές για την περαιτέρω ανάπτυξη της κτηνοτροφίας. Η ανάπτυξη αυτή θα πρέπει να στηριχθεί, αν όχι στην αύξηση του αριθμού των εκτρεφόμενων ζώων, κυρίως α) στην αύξηση των αποδόσεων με τη γενετική βελτίωση του πληθυσμού και την καλύτερη υγιεινή, την παγίδευση και τη διατροφή των ζώων, β) τη βελτίωση και την ορθολογική χρήση των γ) την ενημέρωση και την υποστήριξη των κτηνοτρόφων, και δ) την ενημέρωση και την υποστήριξη των κτηνοτρόφων, και ε) με τη σύγχρονη μέθοδο τυποποίησης, διακίνησης και προβολής των κτηνοτροφικών προϊόντων προκειμένου να τύχουν της αποδοχής ους αξίζει από τους καταναλωτές.
Για να αξιοποιήσουμε όλες τις δυνατότητες που προσφέρει η περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας και να ανοίξουμε νέες προοπτικές, κρίνεται απαραίτητο για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα να εξασφαλιστούν ορισμένες προϋποθέσεις, όπως:
Ανάπτυξη των μεταφορών και των μέσων επικοινωνίας.
Η ανάπτυξη του δευτερεύοντος τομέα της οικονομίας και κυρίως της μεταποίησης των αγροτικών προϊόντων.
Οργανισμός παραγωγής και διάθεσης (ομάδες παραγωγών, συνεταιρισμοί).
Παροχή κινήτρων για επενδύσεις και συνένωση του αριθμού.
Η ίδρυση του Κέντρου Γεωργικής Έρευνας
Τελειώνοντας, μπορούμε να συνοψίσουμε ότι ο αγροτικός τομέας διέρχεται μια περίοδο κρίσης και προβλημάτων. Υπάρχουν όμως και ευκαιρίες που μπορούν να αξιοποιηθούν κατάλληλα να δώσουν νέες προοπτικές στην ανάπτυξη του νομού μας. Με την γεωργία και την κτηνοτροφία διεξήγαμε μια σειρά γενεών της περιοχής μας. Σίγουρα θα πορευτούν και στο μέλλον!