Ο ψηφιακός ελεύθερος χρόνος αλλάζει την περιφέρεια

Πώς οι νέες ψηφιακές συνήθειες επηρεάζουν την ψυχαγωγία, την ασφάλεια και την καθημερινότητα στην ελληνική περιφέρεια.

Ψηφιακός ελεύθερος χρόνος στην περιφέρεια: επιλογές, όρια και ασφάλεια

Ο ελεύθερος χρόνος στην περιφέρεια έχει αλλάξει σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Στην Αιτωλοακαρνανία και σε πολλές ακόμη περιοχές, η τηλεόραση, το καφενείο και οι τοπικές εκδηλώσεις παραμένουν μέρος της ζωής, όμως δίπλα τους έχουν μπει σταθερά το κινητό, οι streaming υπηρεσίες, η online ενημέρωση και οι ψηφιακές κοινότητες.

Ο ψηφιακός ελεύθερος χρόνος αφορά τον εργαζόμενο που επιστρέφει κουρασμένος, τον γονέα που θέλει λίγη ησυχία, τον νέο που παρακολουθεί βίντεο και τον ηλικιωμένο που ενημερώνεται από το κινητό. Στην περιφέρεια Ελλάδας, όπου οι αποστάσεις είναι μεγαλύτερες και οι επιλογές εξόδου λιγότερες από τα μεγάλα κέντρα, η ψηφιακή καθημερινότητα αποκτά κοινωνικό βάρος.

Όταν το κινητό γίνεται το βασικό μέσο ψυχαγωγίας

Το κινητό έχει γίνει το πιο άμεσο μέσο για ενημέρωση, μουσική, βίντεο και καθημερινές διαδικτυακές υπηρεσίες. Η χρήση κινητού δεν περιορίζεται πια σε τηλεφωνήματα. Στις μικρές πόλεις, συνοδεύει τον χρήστη στη δουλειά, στο σπίτι και στις ώρες αναμονής. Οι mobile εφαρμογές οργανώνουν μεγάλο μέρος της ημέρας, από ειδήσεις μέχρι online ψυχαγωγία.

Η ανάπτυξη των mobile υπηρεσιών έχει δημιουργήσει ένα ευρύ οικοσύστημα ψηφιακής ψυχαγωγίας, στο οποίο οι χρήστες συναντούν ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Casinia, μαζί με streaming υπηρεσίες, ενημερωτικές εφαρμογές και άλλες μορφές online περιεχομένου που χρησιμοποιούνται καθημερινά από πολλούς πολίτες. Για τις τοπικές κοινωνίες, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο η ποικιλία, αλλά η σωστή ένταξη αυτών των επιλογών στην καθημερινότητα.

Τρεις εικόνες από την καθημερινότητα της περιφέρειας

Η ζωή στην περιφέρεια δεν είναι ίδια για όλους. Άλλες ανάγκες έχει ένας εργαζόμενος μετά τη δουλειά, άλλες ένας νέος που κινείται συνεχώς ανάμεσα σε εφαρμογές και άλλες μια οικογένεια που περνά το βράδυ στο σπίτι. Έτσι φαίνεται πώς οι ψηφιακές συνήθειες συνδέονται με ηλικία, εργασία και διαθέσιμο χρόνο.

Ο εργαζόμενος μετά τη δουλειά

Ένας εργαζόμενος σε κατάστημα, γραφείο, αγροτική εργασία ή συνεργείο συχνά επιστρέφει χωρίς διάθεση για έξοδο. Θέλει να ενημερωθεί γρήγορα, να δει ένα βίντεο ή να ακούσει μουσική. Για εκείνον, η ψηφιακή ψυχαγωγία είναι μικρό διάλειμμα πριν από την επόμενη ημέρα.

Ο νέος χρήστης που ζει με το κινητό

Για έναν νέο σε περιφερειακές κοινότητες, το κινητό είναι εργαλείο επικοινωνίας, διασκέδασης και συμμετοχής. Τα κοινωνικά δίκτυα, τα βίντεο, οι εφαρμογές συνομιλίας και το online περιεχόμενο κρατούν ανοιχτή την επαφή με φίλους και ενδιαφέροντα. Το όριο εμφανίζεται όταν ο χρόνος οθόνης αντικαθιστά την πλατεία, τον περίπατο ή την άμεση παρέα.

Η οικογένεια που ψυχαγωγείται από το σπίτι

Η ψυχαγωγία από το σπίτι έχει αλλάξει το βράδυ πολλών οικογενειών. Αντί για ένα μόνο τηλεοπτικό πρόγραμμα, υπάρχουν σειρές, παιδικά βίντεο, ντοκιμαντέρ, μουσική και ενημερωτικές εκπομπές. Η επιλογή είναι μεγαλύτερη, αλλά και η ευθύνη επίσης: οι γονείς χρειάζεται να ορίζουν χρόνο χρήσης και περιεχόμενο.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον ψηφιακό ελεύθερο χρόνο

Η μεγάλη πλειονότητα των νοικοκυριών στην Ελλάδα έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ οι συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας είναι περισσότερες από τον πληθυσμό. Η χρήση βίντεο, κοινωνικών δικτύων, ενημερωτικών σελίδων και ψηφιακών υπηρεσιών αποτελεί πλέον βασικό μέρος της καθημερινότητας. Η συζήτηση για Digital Wellbeing and Online Behaviour δείχνει ότι η πρόοδος δεν μετριέται μόνο με την πρόσβαση, αλλά και με την ποιότητα της χρήσης.

Ο πίνακας δείχνει ότι η ψηφιακή ψυχαγωγία είναι σύνολο μικρών επιλογών. Το βίντεο και το streaming κυριαρχούν επειδή προσαρμόζονται εύκολα στον διαθέσιμο χρόνο. Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν βαρύτητα στις τοπικές κοινωνίες, επειδή λειτουργούν και ως δίαυλος άμεσης πληροφόρησης. Η online ενημέρωση αποκτά σημασία σε περιοχές όπου ο πολίτης θέλει γρήγορη πρόσβαση σε τοπικά νέα. Η μουσική απαιτεί λιγότερη προσοχή, ενώ οι διαδραστικές πλατφόρμες χρειάζονται μεγαλύτερη εξοικείωση. Έτσι, οι ψηφιακές συνήθειες εξαρτώνται από τεχνολογία, ηλικία, εργασία, οικογένεια και ψηφιακή πρόσβαση.

Πού πρέπει να μπαίνουν τα όρια

Τα όρια δεν σημαίνουν άρνηση της τεχνολογίας. Σημαίνουν κανόνες ισορροπίας, ώστε ο ψηφιακός χρόνος να βοηθά την καθημερινότητα και να μην την καταλαμβάνει. Η ψηφιακή ισορροπία ξεκινά από τη διαχείριση χρόνου: δεν χρειάζεται κάθε κενό της ημέρας να γεμίζει με οθόνη.

Ο δεύτερος κανόνας είναι η προστασία προσωπικών δεδομένων. Ο χρήστης πρέπει να προσέχει ποιες άδειες δίνει και τι στοιχεία μοιράζεται. Ο τρίτος κανόνας είναι η επιλογή αξιόπιστων πλατφορμών. Η ψηφιακή ασφάλεια συνδέεται με ισχυρούς κωδικούς, καθαρές ρυθμίσεις λογαριασμού και προσοχή σε άγνωστους συνδέσμους. Ο τέταρτος κανόνας είναι η κριτική σκέψη, ειδικά όταν είδηση, άποψη και διαφήμιση εμφανίζονται στην ίδια ροή.

Η ασφάλεια ως μέρος της εμπειρίας

Η ασφάλεια χρηστών δεν είναι μόνο τεχνικό θέμα. Είναι και καθημερινή συμπεριφορά. Όποιος μοιράζεται υπερβολικά προσωπικές στιγμές, πατά σε αμφίβολους συνδέσμους ή χρησιμοποιεί τον ίδιο κωδικό παντού εκτίθεται περισσότερο. Στην περιφέρεια, όπου οι σχέσεις είναι συχνά πιο κοντινές, ένα ψηφιακό λάθος μπορεί να έχει άμεση κοινωνική συνέπεια.

Η επόμενη μεγάλη αλλαγή θα είναι η εξατομίκευση

Η επόμενη αλλαγή θα εμφανίζεται μέσα από πιο προσωπικές προτάσεις, πιο γρήγορη επιλογή περιεχομένου και υπηρεσίες που προσαρμόζονται στις συνήθειες του χρήστη. Η τεχνητή νοημοσύνη, το προσωποποιημένο περιεχόμενο, τα recommendation systems και οι mobile-first εμπειρίες ήδη επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται ειδήσεις, βίντεο και προτάσεις ψυχαγωγίας.

Για τον κάτοικο της περιφέρειας, αυτό μπορεί να σημαίνει ευκολότερη πρόσβαση σε περιεχόμενο που τον ενδιαφέρει. Μπορεί όμως να σημαίνει και περιορισμό του ορίζοντα, αν βλέπει συνεχώς τα ίδια θέματα. Η σχέση τεχνολογία και κοινωνία θα κριθεί σε απλές επιλογές: τι βλέπουμε, πόσο μένουμε, τι εμπιστευόμαστε και πότε αφήνουμε το κινητό στην άκρη.

Η πρόκληση δεν είναι η πρόσβαση αλλά η σωστή χρήση

Η περιφέρεια δεν βρίσκεται πια έξω από τον ψηφιακό χάρτη. Οι κάτοικοι έχουν πρόσβαση σε πολλές δυνατότητες που χρησιμοποιούνται και στα μεγάλα αστικά κέντρα: ενημέρωση, επικοινωνία, ψυχαγωγία, υπηρεσίες, μάθηση και συναλλαγές. Η ψηφιακή πρόσβαση δεν εξαφανίζει όλες τις ανισότητες, αλλά μειώνει αποστάσεις.

Η πραγματική πρόκληση είναι η σωστή χρήση. Ο ψηφιακός ελεύθερος χρόνος μπορεί να ξεκουράζει, να ενημερώνει και να συνδέει ανθρώπους, αρκεί να μην απομονώνει. Για την Αιτωλοακαρνανία, τις μικρές πόλεις και τις περιφερειακές κοινότητες, το ζητούμενο είναι να κρατηθεί η ανθρώπινη κλίμακα μέσα στον σύγχρονο τρόπο ζωής, με περισσότερη ασφάλεια, υπευθυνότητα και ποιότητα εμπειρίας. Ακολουθήστε το e-maistros.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις