Μια συνέντευξη με το Γιάννη Καλπούζο για το νέο του βιβλίο «Εράν» από τις εκδόσεις Ψυχογιός με τη Σχισμένου Κατερίνα.

Μια συνέντευξη με το Γιάννη Καλπούζο για το νέο του βιβλίο «Εράν» από τις εκδόσεις Ψυχογιός με τη Σχισμένου Κατερίνα.

1. Εκ του οράν το εράν, είναι μια επαναλαμβανόμενη έκφραση μέσα στο βιβλίο αλλά και ο τίτλος. Γιατί επιλέξατε αυτόν τον τίτλο;
Επέλεξα τον τίτλο γιατί εμπεριέχει και αντιπροσωπεύει μεγάλο τμήμα όσων διαπραγματεύεται το μυθιστόρημα.«ἐρᾶν» σημαίνει το να ερωτεύεσαι, απαρέμφατο του ρήματος εράω, ερώ. Ο έρωτας βρίσκεται στο προσκήνιο της μυθοπλασίας και της θεματολογίας. Ο έρωτας για το άλλο πρόσωπο, αλλά και ο έρωτας για τον Χριστό, το χρέος, την πατρίδα.

2. Είναι μια πραγματεία έρωτος και μίσους τελικά;
Εν μέρει είναι, αλλά εντάσσονται σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο συναισθημάτων, ανθρώπινων παθών, παθημάτων, αδυναμιών και επιδιώξεων που πραγματεύεται το μυθιστόρημα. Αναλύοντας ο αναγνώστης τα διαδραματιζόμενα θα διαπιστώσει ότι ο έρωτας και η αγάπη, το χρέος ν’ αγαπήσουμε και ν’ αφιερωθούμε σε έναν σκοπό είναι τα μόνα που μπορούν να μας δώσουν τη δύναμη να συγχωρήσουμε τον εαυτό μας και να ζητήσουμε μετά συγχώρεση από τους άλλους.

3. Επιλέξατε μια άγνωστη αλλά και δύσκολη εποχή, αυτή της εικονομαχίας όπως και την περιοχή μεταξύ Κωνσταντινουπόλεως και Αθήνας. Πόσο δύσκολη ήταν αυτή η λογοτεχνική ανάπλαση;
Καταρχάς απαιτήθηκε κοπιώδης έρευνα. Η δυσκολία ήταν να αναπλάσω την καθημερινή ζωή της εποχής εκείνης και δη των λαϊκών στρωμάτων γιατί τα στοιχεία είναι δυσεύρετα. Έφτασα, όπως άλλωστε και οι ιστορικοί, να μελετώ ξανά και ξανά τους Βίους των Αγίων, πέρα από τόσα άλλα κείμενα, αγιογραφίες και ζωγραφιές, προκειμένου να αποκομίσω την ελάχιστη πληροφορία.Κι όλα έπρεπε να γίνουν κτήμα μου, να λειτουργώ σαν να ζούσα τότε, ειδάλλως θα έπεφτα σε ατοπήματα. Πέρα από τη λειτουργική ένταξη των διαφόρων πληροφοριών στη μυθοπλασία, έπρεπε διαρκώς να κάνω χιλιάδες συνδυαστικών σκέψεων∙ Συνάδει ετούτη ή η άλλη συμπεριφορά ή ενέργεια κάθε ήρωα με την εποχή; Χρησιμοποιούσαν πληθυντικό ευγενείας; Έλεγαν την τάδε προσφώνηση; Με τι γράμματα έγραφαν; Πώς διάβαζαν μια επιστολή, από μέσα τους ή φωναχτά; Ποια ήταν η πρόσληψη του κόσμου για εκείνους; Πώς σκέφτονταν;…. Παράλληλα διεξαγόταν ο γενικότερος πόλεμος της γραφής με τις πάμπολλες μάχες του. Δηλαδή η ανάπτυξη της μυθοπλασίας και το κτίσιμο των χαρακτήρων μέσα από στιγμιότυπα, η διατήρηση της ατμόσφαιρας ανά κεφάλαιο και στο σύνολο του κειμένου και πόσα ακόμη. Να αναφέρω και πόσο οδυνηρό και ψυχοφθόρο είναι να μεταμορφώνεται ο συγγραφέας μέσα σε ελάχιστο χρόνο σε διαφορετικό πρόσωπο, και μάλιστα εκείνων των χρόνων, σε άντρα, σε γυναίκα, σε έναν μισητό και απεχθή χαρακτήρα, σε ανθρωπιστή, σε εγκληματία, σε δογματικό, να μιλά ως παιδί κι έπειτα στην ίδια σκηνήως γέρος, να μεταλλάσσεται σε φονιά και ούτω καθεξής. Να ενεργεί και να αισθάνεται όπως ακριβώς καθένας από αυτούς. Να μισεί, να φθονεί, να ζηλεύει, να βιώνει τον θάνατο, να εκδικείται, να σπαράζει και στη συνέχεια να χορεύει σε κάποιο γλέντι, να ερωτεύεται… σαν σε παράπλευρη πραγματικότητα.

4. Ο Ροδανός , η Λυγινή, ο Υάκινθος, ο Κιτίν,αλλάκαι όλοι οι υπόλοιποι ήρωες θα μπορούσαν να είναι και σημερινοί ήρωες πιασμένοι στα δίχτυα της συγκυρίας, του έρωτα του μίσους και της εκδίκησης;
Σαφέστατα και θα μπορούσαν και αυτό υπονοείται στο βιβλίο. Πιασμένοι στα δίχτυα των διαχρονικών ανθρώπινων αδυναμιών και κυρίως στα δίχτυα της εικόνας μας, είτε με την έννοια της εξωτερικής μορφής είτε με την άποψη που έχουμε γενικότερα για τον εαυτό μας. Όσα λέγονται στο «ἐρᾶν» για την εικόνα μας και καταδυναστεύουν ή καθορίζουν τους ήρωες του μυθιστορήματος, δείχνουν και απηχούν στο σήμερα. Άλλωστε τότε έχει νόημα και αξία η λογοτεχνία. Με πόση φροντίδα ασχολούμαστε με την εμφάνισή μας και τον καλλωπισμό μας; Πόση προσπάθεια καταναλώνουμε για να καθυστερήσουμε την αναπόφευκτη φθορά; Όταν, μάλιστα, την ίδια στιγμή άλλοι πεθαίνουν απ’ την πείνα ή βρίσκονται στο κρεβάτι του πόνου ή στον δρόμο της προσφυγιάς; Κι όταν έρθει η φθορά, εξαιτίας του αμείλικτου χρόνου ή για άλλον λόγο, καταστρεφόμαστε μέσα μας;

5. Τελικά ο άνθρωπος βρίσκει το «φως» του;
Λίγοι τα καταφέρνουν. Ο άνθρωπος βρίσκει το φως όταν στρέφεται στο ἐρᾶν διά του οράν της ψυχής, όπου οδηγούνται και ορισμένοι ήρωες του βιβλίου, και διά του οράν του στοχασμού, της πνευματικής καλλιέργειας. Το φως μάς περιβάλλει και μας κατακλύζει όταν η ψυχή παρεμβάλλεται και συμμετέχει σε ό,τι σκεφτόμαστε, καθώς και σε ό,τι βλέπουμε, αγγίζουμε, ακούμε, γευόμαστε, οσφραινόμαστε.

Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας και σας εύχομαι καλοτάξιδο. Κ.Σ.

 

Share

Αφήστε ένα σχόλιο

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*